Al acht jaar timmeren de Chicks with Dicks aan de weg. De travestiegroep is ontstaan in het Amsterdamse discocircuit waar ze in de vroege jaren negentig met hun acts het dansen onderbraken. Al snel ontwikkelden ze een complete theatershow met wisselende nummers en in wisselende samenstelling. De Chicks bieden geen traditionele travestie, dat wil zeggen look-a-likes die een ster playbacken; ze zingen zelf en bij voorkeur hun eigen liedjes. Onlangs brachten ze een cd uit: Alle Dertien Goed Fout, een overzicht van acht jaar werk. De vele optredens en repetities nemen niet weg dat ze alle vier ook nog een vaste baan hebben. Chicks with Dicks is een uit de hand gelopen hobby.

door Remco van Dam, verschenen in XL, december 2000

Koos van den Berg (alias Coco Coquette, over haar leeftijd laat zij zich niet uit) stond met een aantal anderen aan de wieg van de Chicks. Hij is de enige van de eerste groep die er nog in zit. Koos kwam pas laat tot zijn vrouwelijke alter ego. "Dolly Bellefleur heeft mij de travestie leren kennen. Ik tapdanste en goochelde al jaren en Dol vroeg of ik dat ook eens in een jurk wilde doen. Die ervaring vond ik erg leuk, en ik heb me bij haar show aangesloten." "Tijdens die shows van Bellefleur hebben we elkaar voor het eerst ontmoet," vertelt Gert Volkmer (alias Molly Strychnine, 49). Hij was al veel langer met travestie bezig. "Toen Dolly solo ging wilden wij ook wat doen. Op dat moment vroeg de Mazzo ons voor acts op de zondagavond. Ik werd gevraagd om Kerstfee te spelen, in een jurk met lichtjes. Dat was mijn eerste optreden met de Chicks." Klaas ten Holt (alias Carla de Boer, Eileen Wayback en vele anderen, 47) is met travestie begonnen op zijn eigen verjaardagsfeestjes. "Ik vond ze wat saai. Dus heb ik Hollandse muziek opgezet en me verkleed als Tante Leen. Dat was een groot succes. Vervolgens vroeg Geert Visser (alias Hellun Zelluf) mij voor Club Chique." En via het kleine Amsterdamse travestiecircuit kwam hij bij de groep. Jaap van den Bergh tot slot (alias Jet Lag, 38) kwam in 1995 bij de Chicks. Hij werkte in een bar, draaide er plaatjes en deed af en toe een optreden. "Ik kende Koos z'n show en toen iemand op vakantie ging, vroeg-ie of ik twee weken kon invallen. Ik wilde wel graag het toneel op. Het is erg leuk om liedjes te schrijven, muziekjes te zoeken en aparte dingetjes te doen. Ik ben namelijk heel creatief."

Waarzegster
Koos en Jaap hebben een vast personage, Klaas heeft dat niet. Klaas: "Ik vind het een uitdaging om zoveel mogelijk verschillende personages neer te zetten. Soms herkennen vrienden me niet eens in de show. Ik heb wel lang één personage gespeeld: zuster Carla. Maar na jaren vond ik het niet meer uitdagend. Nu zit ze in de ijskast en heb ik ervoor gekozen om andere types te creëren." Ook Gert heeft meer personages dan alleen Molly Strychnine. "Ach ik ben alles. Als ik iets gezien heb dan ben ik het. Sommige nummers worden geboren als ik een kostuum vind. Ik kreeg ooit van iemand zo=n lange Indiase kaftan. Ik dacht meteen aan een Oscar Wilde-achtige waarzegster. En toen vond ik een liedje dat 'Crystal Ball' heette. Langzaam kwam zo een nummer tot stand. En soms kom ik een rare naam tegen en daar wil ik dan over zingen." Jaap zoekt de uitdaging meer in het uitbouwen van z'n enige personage Jet Lag. "Ik zat eerst vast in een formule: jurkje aan, liedje, jurkje aan, liedje. Dat vond ik moeilijk. Toen ben ik gaan uitwerken waarom Jet zo is geworden als ze is. Dat was erg leuk om te ontdekken." Koos: "The Chicks proberen er niet superladylike uit te zien. Dat zou ten eerste nooit lukken, daarvoor zijn we iets te grof gebouwd. Ten tweede is het onze ambitie ook niet. We zijn meer cabaretesk." "Kijk," valt Gert hem bij, "het is al zo vaak gedaan, er precies zo uitzien als de Supremes. Dat is wel knap maar niet interessant. Met live zingen heb je meer mogelijkheden. Je kunt iets toevoegen van jezelf, bijvoorbeeld gekke teksten Dat is toch creatiever dan op Nana Mouskouri lijken."

Aandacht
Gert windt er geen doekjes om als hem wordt gevraagd waarom het leuk is om op een podium te staan. "Het gaat me in eerste instantie om de aandacht. Daarbij komt: als je een ander persoon speelt kun je die alles laten doen. Het is een heerlijke uitlaatklep. Ik doe dingen die ik als Gert niet zou durven. Gert wil veel te graag aardig worden gevonden." "Ik heb het idee dat ik als Molly de vreselijkste dingen op het podium zou kunnen doen, maar er niet meer aansprakelijk voor gesteld kan worden als ik eenmaal afgeschminkt ben. Mensen pikken dingen op het podium veel makkelijker. Je kunt de verschrikkelijkste dingen zeggen met zo'n lachje van O god, ben ik te ver gegaan? Dat koketteren vindt het publiek heel schattig." Alle heren vinden het eng om als zichzelf het podium op te gaan. Jaap: "Dan wordt alles zo op jou persoonlijk afgerekend. Kritiek op Jet Lag raakt me veel minder, omdat ik het niet zelf ben. Ik kan me altijd achter mijn personage verschuilen." Klaas: "Ik heb wel eens La Mama van Corry Brokken gezongen zonder toeters en bellen, gewoon in een smoking. Dat was een sprong in het diepe. Op het moment dat ik mijn jurk uit doe komt het veel dichter bij mezelf, laat ik veel meer van mezelf zien. En dan ben je veel kwetsbaarder." Gert: "Je staat voor het publiek, je opent je voor dat publiek, je bent het centrum van al die aandacht. Als die mensen je dan negeren is dat heel pijnlijk."

Dalida
Als hen wordt gevraagd waarom ze juist als vrouw de bühne op gaan, raken de gemoederen verhit. Jaap (enthousiast): "Als homo heb ik meer feeling met vrouwen. Mijn idolen Joan Crawford, Amanda Lear en Dalida hebben het drama waar ik van houd. Dat zijn allemaal sterke persoonlijkheden die gewoon camp zijn. Iets wat mannen totaal missen. Ik zou niet op Wim Sonneveld of Paul de Leeuw willen lijken, die vind ik helemaal niet grappig." Gert (twijfelend): "Tja, als opgroeiende homoseksueel heb je toch nooit je vrouwelijke kant mogen uitleven." Koos (geïrriteerd): "Nou nee. Sorry, ik heb niet het idee dat ik me als vrouw beter kan uitleven. Het is namelijk helemaal niet leuk in zo=n knellende jurk te staan zweten." Jaap: "Als vrouw kan je veel meer emoties in dingen leggen, veel meer over de top zijn. Als je een jurk aantrekt wordt het al gauw meer dan het is." Gert: "Als ik dan een man zou moeten neerzetten, dan moet het wel een flamboyant iemand zijn, een Liberace of zo. Ik zie me niet als Bob Dylan." Klaas: "Ik sta wel eens op het podium en dan denk ik, waarom sta ik hier in een jurk. Dat is een heel erg moeilijke vraag om te beantwoorden. Ik weet alleen dat ik het als kind al leuk vond. Maar waarom? Tja-" Jaap: "Ja, maar jij bent wel een type dat heel erg dingen moet voelen. Dat heb ik helemaal niet. Ik zing gewoon een leuk liedje en doe dat zo goed mogelijk en dan ga ik weer naar huis." Gert: "Soms voel ik me wel eens wat nerveus voor een optreden, maar zodra ik met de make-up begin dan komt het! Iemand zei ooit: als jij je oorbellen aandoet dan beginnen je ogen al te glinsteren."

Paradox.
Hebben de heren wel een band met hun personages als die niet meer dan vermomming zijn? Koos: "Ja, Coco is me erg dierbaar. Het is toch een stuk van mezelf. Sommige elementen vergroot je en andere weer wat minder, maar het heeft allemaal met jezelf te maken." Gert: "Ik denk dat in het spel van ons alle vier een gedeelte van onze moeder weer terugkomt. Ik heb ooit Jaaps moeder bij een optreden gezien. Ik realiseerde me toen dat Jet Lag een uitvergrote imitatie van haar was." Alle vier beamen dat er iets van hun moeder in hun personages zit. Toch klinkt het geheel als een paradox: aan de ene kant staan ze niet als zichzelf op het podium, en aan de andere kant is de kracht van hun act juist het persoonlijke. Aan de ene kant is travestie een vermomming, aan de andere kant is het jezelf in de lachspiegel. Gert heeft een verklaring: "De nummers gaan vaak over triestigheid en gebroken harten. Om dat zo overtuigend mogelijk neer te zetten gebruik je je eigen verdriet en ervaring. Je hebt toch de bescherming van de pruik en de make-up. Die vermomming biedt zoveel zekerheid dat je makkelijker iets van jezelf kunt laten zien." Daarnaast vindt Gert het niet uitdagend om het publiek alleen maar aan het lachen te maken. "Het is erg mooi als het publiek door een indrukwekkend optreden vergeet dat er een man met een jurk aan op het podium staat."